Nilalaman
- Trading psychology: anong ebidensiya ang basehan ng pasya?
- Ihiwalay ang nakitang kilos sa posibleng dahilan
- Anong reference point ang gamit sa gain at loss?
- Tatlong magkaibang ibig sabihin ng overconfidence
- Anong ibang paliwanag ang tugma sa ebidensiya?
- Magkaiba ang recent information at kaunting kaso
- Isulat ang dahilan bago malaman ang resulta
- Kasama sa pagbasa ang limitasyon ng pag-aaral
- Mga karaniwang tanong
- Sources at limitasyon ng mga pag-aaral
Trading psychology: anong ebidensiya ang basehan ng pasya?
Sa trading psychology, pinag-uusapan kung paano pumapasok ang pag-iisip, damdamin at paghatol sa mga pasya sa trading. Kapag may nabasa kang claim tungkol sa investment, puwedeng magsimula sa tatlong tanong: ano ang napansin mong ebidensiya, gaano ka katiyak, at ano ang hinuhulaan mo mula sa mga huling resulta? Ibang gawain ito sa paghahanap ng kumikitang strategy o pagpili ng produktong ite-trade.
Apat na grupo ng usapin ang pinili rito: loss aversion, overconfidence, confirmation bias, at paghatol batay sa recent results o maliit na sample. Hindi nito saklaw ang buong trading psychology. Ang label na bias ay hindi diagnosis. Hindi rin nito napapatunayang angkop sa iyo ang isang trade o garantisadong gaganda ang returns mo.
Inilalarawan ng Investor.gov bulletin noong 16 Hunyo 2014 ang siyam na behavior mula sa 2010 review ng Library of Congress tungkol sa pananaliksik sa mga investor sa US. Kasama roon ang active trading, disposition effect at pagtuon sa past performance. Hiwalay na pagpili ang apat na grupo rito, hindi ang buong listahan ng bulletin.
Ihiwalay ang nakitang kilos sa posibleng dahilan
Maaaring magkaiba ang dahilan ng pagbenta, paghawak ng investment, pagbabago ng forecast o pagkadismaya. Hindi sapat ang kilos lang para matukoy ang isang bias. Linawin muna ang paghahambing, saka tingnan kung anong ebidensiya ang makapaghihiwalay sa mga posibleng paliwanag.
| Usapin | Paghahambing o ebidensiyang susuriin | Ibang paliwanag | Hindi pa napapatunayan |
|---|---|---|---|
| Loss aversion | Mula sa iisang reference na 100 unit, ihambing ang pagbaba sa 90 at pagtaas sa 110: −10 at +10. | Maaaring may dahilan sa buwis, impormasyon o ibang bagay ang paghawak ng naluluging investment. | Hindi sapat ang gustong makabawi para matukoy ang loss aversion. |
| Overconfidence | Linawin kung sariling kakayahan, puwesto kumpara sa iba, o uncertainty ng estimate ang tinataya. | Maaaring paraan lang ng pagsasalita ang kumpiyansang tono; mahalaga pa rin ang task at ebidensiya. | Hindi diagnosis ang pagiging optimistic o madalas na pag-trade. |
| Confirmation bias | Humanap ng relevant na obserbasyong naghihiwalay sa claim at ibang paliwanag. | Baka iisang announcement lang ang pinagmulan ng ilang paborableng headline. | Hindi independent confirmation ang mga kopya, at hindi awtomatikong totoo ang pagtutol. |
| Recent information at maliit na sample | Magkahiwalay na suriin ang bigat ng bagong impormasyon at kung kinakatawan ng iilang kaso ang mas malawak na grupo. | Maaaring nagbago ang batayan dahil sa bagong report, o sadyang napili lang ang ilang kaso. | Hindi garantiya ng pagpapatuloy ang sunod-sunod na gain, o ng susunod na panalo ang sunod-sunod na loss. |
Anong reference point ang gamit sa gain at loss?
Sa prospect theory, sinusukat ang gain at loss mula sa isang reference point. Maaaring mas mabigat ang loss kaysa katumbas na gain. Sa isang kathang-isip na halimbawa, gawing reference ang kasalukuyang balance na 100 unit: ang bawas na 10 unit at dagdag na 10 unit ay magkapantay na pagbabago sa magkasalungat na direksiyon. Ang tanong ay kung mas binibigyan ng bigat ang bawas. Hindi nito sinusukat ang sarili mong preference o sinasabi kung anong piliin.
Ang 1979 paper nina Kahneman at Tversky ay bumuo ng paglalarawan sa pagpili sa ilalim ng risk. Sa 2020 replication sa maraming bansa, nakahanap ng malawak na suporta para sa mga sinubok na pattern ng pagpili, pero may pagkakaiba sa pagitan ng mga bansa at sa loob ng isang indibidwal. Hindi nito ibig sabihing eksaktong doble ang bigat ng loss kumpara sa gain para sa lahat.
Magkaiba ang loss aversion, risk aversion at disposition effect. Ibang paghahambing ang pagpili ng tiyak na resulta kaysa sa uncertain na alternatibo. Ang disposition effect ay tendensiyang mas maagang ibenta ang kumikitang investment habang mas matagal na hawak ang nalulugi. Hindi sapat ang gustong bumalik sa puhunan o ang paghawak ng bumabang position para matukoy ang dahilan; puwede ring mahalaga ang buwis, impormasyon at iba pang konsiderasyon.
Tatlong magkaibang ibig sabihin ng overconfidence
May tatlong kahulugang pinaghiwalay sa 2008 study nina Moore at Healy. Magkakaiba ang kailangang ikumpara sa bawat isa. Hindi sila iisang paglalarawan sa lahat ng optimistic na tao.
| Kahulugan | Kathang-isip na pahayag | Ano ang paghahambing? |
|---|---|---|
| Sobrang taas na pagtataya sa sariling kakayahan o resulta | “Halos lahat ng forecast ko ay magiging tama.” | Ihambing ang sariling pagtataya sa aktuwal na kakayahan o performance. |
| Sobrang taas na pagtataya sa sariling puwesto kumpara sa iba | “Mas magaling ang forecasts ko kaysa sa forecasts ng karamihan.” | Kailangan ang paghahambing sa ibang tao, hindi lang sa sariling target. |
| Sobrang kitid na estimate ng uncertainty | “Halos walang uncertainty sa forecast na ito.” | Suriin kung sapat ang ebidensiya para sa ganoong katiyak na pagtataya. |
Naaapektuhan ng hirap ng task ang ganitong mga pagtataya, at may mga task na nagbubunga ng kulang na kumpiyansa. Kaya hindi sapat ang kumpiyansang tono o paborableng forecast para sabihing overconfident ang isang tao.
Sinuri ng 2000 study nina Barber at Odean ang common-stock accounts ng mga household sa isang discount broker sa US noong dekada 1990. Ang resulta tungkol sa trading at performance pagkatapos ng costs ay naaayon sa mga model ng overconfidence. Hindi iyon randomized test ng psychology ng mga mambabasa. Hindi diagnosis o forecast ng future returns ang dalas ng pag-trade lamang.
Anong ibang paliwanag ang tugma sa ebidensiya?
Hindi agad mali ang paghahanap ng suportang ebidensiya. Ang problema, maaaring tugma rin ang parehong obserbasyon sa ibang paliwanag. Kung mga halimbawang sang-ayon lang ang hahanapin mo, baka hindi mo makita kung ano ang pinagkaiba ng dalawang paliwanag.
Sa 1960 rule-discovery experiment ni Wason, ang paghahanap lang ng confirming examples ay maaaring mag-iwan ng maling hypothesis na hindi nakukuwestiyon. Maliit na laboratory task iyon, hindi pag-aaral ng trading returns. Ang kapaki-pakinabang na tanong dito: anong obserbasyon ang maaaring magpakitang kulang ang kasalukuyang paliwanag?
Kailangan pa rin ng mapagkakatiwalaang source at relevant na ebidensiya ang salungat na claim. Hindi dapat bigyan ng kapantay na bigat ng matibay na report ang tsismis na walang batayan dahil lang kontra ito sa unang pananaw. Hindi rin maraming independent confirmation ang ilang headline na inuulit lang ang isang announcement. Hanapin ang pinanggalingan at tingnan kung pareho talaga ang tanong na sinasagot ng mga paliwanag.
Magkaiba ang recent information at kaunting kaso
Ang recency ay tungkol sa bigat na ibinibigay sa bagong impormasyon. Ang extrapolation ay pagpapahaba ng nakitang pattern papunta sa hinaharap. Ang small-sample judgment naman ay tungkol sa kung gaano kalawak ang itinuturing na kinakatawan ng kaunting obserbasyon. Maaaring magsabay ang mga ito, pero hindi sila iisang usapin.
Nakita sa 2014 analysis nina Greenwood at Shleifer na positively correlated ang expectations sa mga historical investor survey sa US at ang past stock returns. Iba rin ang iniulat na expectations sa model-based expected returns. Ebidensiya ito tungkol sa mga survey series na iyon, hindi diagnosis sa iyo o patunay na kailangang mag-reverse ang huling trend.
Sinuri ng 1971 paper nina Tversky at Kahneman ang sobrang kumpiyansa sa pagiging representative at replicable ng maliliit na sample, gamit ang mga questionnaire tungkol sa research decisions. Hindi iyon nagbibigay ng minimum na bilang ng trade para mapatunayang may skill, o batayan para ipalagay na independent ang lahat ng resulta sa totoong market.
Maaaring mahalaga ang bagong report dahil binabago nito ang batayan ng claim. Tanungin kung bago, comparable at independent ang impormasyon, at kung paano pinili ang mga obserbasyon. Hindi sapat ang sunod-sunod na magandang resulta para patunayang bumuti ang proseso. Hindi rin nagiging “due” ang magandang resulta dahil puro pangit ang nauna.
Isulat ang dahilan bago malaman ang resulta
Ang susunod na record ay kathang-isip na exercise sa pagbasa ng impormasyon tungkol sa isang kumpanya. May anim na bahagi para hindi maghalo ang claim, reference, source, ibang paliwanag, uncertainty at dahilan para magbago ng pananaw. Hindi ito forecast ng totoong kumpanya, trading recommendation o napatunayang paraan para gumanda ang returns.
| Bahagi ng record | Kathang-isip na note | Bakit kailangang ihiwalay? |
|---|---|---|
| Claim at panahon | Sa susunod na quarterly report, mas mataas ang revenue kaysa sa kaparehong quarter noong nakaraang taon kung comparable ang batayan. | Masyadong malabo ang “maganda ang negosyo” para ikumpara sa isang partikular na report. |
| Reference point | Revenue mula sa parehong saklaw ng negosyo ang ikumpara, hindi total matapos magbago ang saklaw. | Itakda ang batayan bago malaman ang resulta, hindi pagkatapos. |
| Sumusuportang ebidensiya | Inuulit ng tatlong paborableng headline ang iisang company announcement. | Bilangin ang orihinal na source, hindi ang mga kopya. |
| Ibang paliwanag at salungat na ebidensiya | Baka bagong acquisition ang pinagmulan ng revenue; maaari ring ipakitang walang pagtaas ang comparable-revenue disclosure. | Ibang paliwanag ang acquisition. Ang kawalan ng comparable growth ay kokontra sa claim. |
| Natitirang uncertainty | Hindi pa malinaw ang reporting basis. Kulang ang announcement lang para sa eksaktong forecast. | Itala ang hindi pa alam bago makita ang kinalabasan. |
| Dahilan para magbago at sumunod na resulta | Baguhin ang pananaw kung hindi tumaas ang comparable revenue. Kalaunan, tumaas ang total revenue pero nagbago ang saklaw ng negosyo; kailangan pa ring tingnan ang comparable revenue. | Hindi pa napatutunayan ng mas mataas na total ang unang claim. Huwag tahimik na palitan ang “comparable revenue” ng “total revenue”. |
Balikan ang mismong claim at ebidensiyang available noon. Kung nagbago ang batayan, itala ang pagbabago sa halip na palitan ang unang tanong. Pang-organisa ng impormasyon ang record; hindi ipinakitang inaalis nito ang bias, pinapaganda ang performance o binabawi ang pagkalugi.
Magkaibang tanong din ang resulta ng trade at ang kalidad ng pagsusuri sa ebidensiya. Hindi sapat ang isang magandang resulta para patunayan ang maaasahang proseso, o ang isang masamang resulta para ipaliwanag ang lahat ng naunang paghatol. Nasa gabay sa risk-reward ratio ang kuwenta ng planned loss at target profit. Nasa gabay sa expected value ang weighted average, at nasa paliwanag sa prediction market ang presyo at payout ng kontrata.
Kasama sa pagbasa ang limitasyon ng pag-aaral
Hindi awtomatikong kumakatawan sa bawat mambabasa ngayon ang historical accounts sa US, US survey series, laboratory tasks at research questionnaires. Ang association ay hindi pa pagtukoy sa psychological cause ng isang tao, at hindi patunay na binabago ng isang exercise ang returns.
Magkakaiba rin ang saklaw ng nabasang materyal. May suportang galing sa abstract o limitadong excerpt, hindi sa buong papel at lahat ng appendix. Ang 2014 bulletin na tumutukoy sa 2010 Library of Congress review ay hindi bagong experiment ng securities regulator. Ipinapakita ng sources at petsa ang batayan at hangganan ng paliwanag, hindi endorsement ng produkto o patunay na kwalipikado kang lumahok.
Mga karaniwang tanong
Patunay ba ng loss aversion ang gustong makabawi?
Hindi. Hindi sapat ang damdamin o isang kilos para matukoy ang mekanismo ng pasya. Tungkol ang loss aversion sa pagtataya ng katumbas na gain at loss mula sa parehong reference, hindi basta sa paghawak ng naluluging position. Hindi ito mental-health assessment, diagnosis o therapy.
Napatunayan bang nagpapataas ng returns ang pagre-record?
Hindi napatutunayan dito na pinapataas ng record ang returns. Maaari nitong pagsamahin ang claim, ebidensiya, uncertainty at sumunod na resulta para maikumpara. Hindi ipinapakita ng mga pag-aaral na ang partikular na worksheet na ito ay nagdudulot ng mas magandang trading returns o pagbawi ng losses.
Ilang resulta ang kailangan para mapatunayang gumagana ang method?
Walang universal na bilang dito. Depende ito sa claim, pagpili ng obserbasyon, pagkakaiba-iba ng resulta at kung nagbago ang proseso. Hindi awtomatikong nawawala ang selection problem kapag dumami ang obserbasyon, at hindi sapat ang maikling streak para patunayan ang stable na advantage.
Dapat bang balewalain ang lahat ng bagong impormasyon?
Hindi. Maaaring baguhin ng bago at relevant na ebidensiya ang batayan ng pananaw. Ihiwalay ang pag-update dahil may mahalagang nagbago sa basta pagpapahaba ng recent pattern nang hindi sinusuri ang dahilan. Hindi awtomatikong nangangahulugan ng continuation o reversal ang isang streak.
Sources at limitasyon ng mga pag-aaral
Batayan ang 2014 US investor bulletin at 2010 Library of Congress review, 1979 prospect theory at 2020 replication sa maraming bansa, historical accounts sa isang US broker at US survey series, pati laboratory tasks at research questionnaires. May materyal na abstract o limitadong excerpt lamang, hindi bawat buong papel at appendix. Mahalaga ang pagkakaiba sa pagitan ng mga bansa at sa loob ng isang indibidwal. Kathang-isip ang company record, hindi ebidensiyang nagpapaganda ito ng returns. Iba ang petsa ng pag-access sa petsa ng paglalathala ng study.
- Investor Bulletin: Behavioral Patterns of U.S. Investors
- Behavioral Patterns and Pitfalls of U.S. Investors
- Prospect Theory: An Analysis of Decision under Risk
- Replicating patterns of prospect theory for decision under risk
- The Trouble With Overconfidence
- Trading Is Hazardous to Your Wealth: The Common Stock Investment Performance of Individual Investors
- On the Failure to Eliminate Hypotheses in a Conceptual Task
- Belief in the law of small numbers
- Expectations of Returns and Expected Returns
Naglalathala ang HypaForecast ng mga gabay pang-edukasyon at nagpapatakbo ng prediction market. Ipinapaliwanag dito ang ilang usapin sa paghatol, hindi rekomendasyon ng produkto o trade, diagnosis ng mambabasa o pagtukoy sa eligibility.
Ibahagi ang gabay